Khi Fed vẫn còn 33% cơ hội tăng lãi suất: Thị trường crypto đang định giá sai điều gì?

Bài học đầu tiên: khi tất cả đều nói “Fed sẽ giữ nguyên lãi suất”, hãy chuẩn bị cho một kết thúc giống hệt. Tuần này, thị trường lại dậy sóng với một bản tin ngắn từ phố Wall. Citigroup, một trong những ngân hàng đầu tư lớn nhất, chính thức công bố dự báo: Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 6. Nhưng điều khiến tôi – một kẻ săn câu chuyện thị trường – giật mình không phải là kết luận đó. Mà là con số 33% – tỷ lệ xác suất thị trường đang gán cho khả năng Fed tăng lãi suất thêm một lần nữa. Nghe có vẻ vô hại? Hãy nghĩ lại. Trong giới phân tích vĩ mô, 33% không phải là một xác suất nhỏ. Nó là một “đuôi rủi ro” mà hầu hết các nhà đầu tư đang cố tình bỏ qua, bởi vì câu chuyện chủ đạo (narrative) lúc này là “lạm phát đã được kiểm soát” và “cắt giảm lãi suất sắp diễn ra”. Chính xác, đó là một mảnh ghép của tâm lý đám đông. Và như tôi đã từng nói từ sau vụ sụp đổ ICO 2017, khi đám đông bắt đầu hát chung một bài hát, một kẻ săn câu chuyện phải biết lắng nghe những nốt lặng. Hãy bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản: Nếu Fed tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 6 hoặc tháng 7, điều gì sẽ xảy ra với thị trường crypto? Đầu tiên, đó sẽ là một “sự kiện thiên nga đen” đối với hầu hết các nhà giao dịch. Bởi vì kể từ tháng 11 năm ngoái, khi Bitcoin chạm đáy 16.000 USD, thị trường đã xây dựng toàn bộ câu chuyện tăng giá dựa trên kỳ vọng Fed sẽ xoay trục (pivot). Mỗi đợt tăng giá đều được tô điểm bằng những từ ngữ như “lạm phát hạ nhiệt”, “dòng tiền tổ chức đổ vào qua ETF”, “nhu cầu trú ẩn an toàn”. Nhưng tất cả đều dựa trên một giả định mong manh: lãi suất sẽ không tăng thêm. Nếu giả định đó sụp đổ, toàn bộ cấu trúc kể chuyện sẽ sụp đổ theo. Tôi nhớ lại tháng 3 năm 2020, khi Fed bất ngờ cắt giảm lãi suất xuống 0% trong một đợt cắt khẩn cấp giữa đại dịch. Lúc đó, thị trường crypto không tăng – nó giảm mạnh, bởi vì sự hoảng loạn về thanh khoản lấn át tất cả. Bài học tương tự lặp lại vào tháng 9 năm 2022, khi Fed tăng lãi suất 75 điểm cơ bản, Bitcoin mất 10% chỉ trong vài giờ. Nhưng lần này có gì khác? Khác ở chỗ, thị trường đã quá “ngà voi” trong suy nghĩ rằng Fed sẽ dừng lại. Họ nhìn vào CPI tháng 4 giảm nhẹ, nhìn vào số liệu việc làm yếu hơn một chút, và kết luận: “Mọi thứ đang đi đúng hướng”. Họ quên rằng, trong lịch sử, Fed thường mắc sai lầm khi hành động quá muộn. Jerome Powell không phải là người thích làm ngạc nhiên thị trường, nhưng ông ta cũng không ngại gây sốc nếu dữ liệu buộc phải làm vậy. Hãy nhìn vào thị trường on-chain. Trong 30 ngày qua, dòng tiền từ stablecoin vào sàn giao dịch tăng mạnh. Dữ liệu của Glassnode cho thấy lượng USDT và USDC được chuyển đến các sàn tập trung đạt mức cao nhất kể từ tháng 12 năm ngoái. Điều đó có nghĩa là gì? Có hai cách giải thích: Cách 1: Nhà đầu tư đang chuẩn bị mua vào, kỳ vọng giá tăng sau khi Fed giữ nguyên lãi suất. Cách 2: Nhà đầu tư đang chốt lời, hoặc đang chuẩn bị cho một kịch bản xấu hơn, bằng cách đưa tiền về sàn để có thể bán nhanh. Cá nhân tôi nghiêng về cách 2. Bởi vì nếu nhìn vào tỷ lệ tài trợ (funding rate) trên các sàn phái sinh, nó đang ở mức dương nhưng không quá cao – điều này cho thấy vị thế long vẫn chiếm ưu thế, nhưng không mạnh mẽ như trong các đợt tăng giá thực sự. Đám đông đang lưỡng lự. Họ muốn tin vào câu chuyện “Fed pivot”, nhưng một phần lý trí của họ bảo rằng còn quá sớm. Và đó chính là điểm mù. Khi tất cả đều nói “Fed sẽ không tăng lãi suất”, 33% xác suất tăng kia trở thành một quả bom hẹn giờ. Nếu nó phát nổ, sự điều chỉnh sẽ rất mạnh, bởi vì thị trường đã định giá quá nhiều vào kịch bản lý tưởng. Tôi đã từng chứng kiến điều này vào năm 2021, khi mọi người đều nói “NFT là tương lai của nghệ thuật”. Tôi đã mua CryptoPunks với giá 15 ETH, và rồi chứng kiến giá trị của nó giảm 70% chỉ sau vài tháng. Bài học là: khi một câu chuyện trở nên quá phổ biến, hãy nghi ngờ nó. Ngược lại, nếu Fed thực sự giữ nguyên lãi suất, câu chuyện “không tăng” sẽ được củng cố, và thị trường có thể tăng tiếp. Nhưng tôi cho rằng, dù trong kịch bản nào, một sự điều chỉnh ngắn hạn cũng có thể xảy ra. Bởi vì thị trường luôn có xu hướng “mua tin đồn, bán sự thật” (buy the rumor, sell the news). Nếu Fed giữ nguyên lãi suất đúng như dự báo, nhiều người sẽ chốt lời ngay lập tức, gây ra một đợt giảm giá ngắn. Chiến lược của tôi lúc này là gì? Tôi đang giữ một tỷ lệ tiền mặt lớn hơn bình thường, và chỉ tham gia vào những vị thế có rủi ro thấp như arb hoặc staking thanh khoản. Tôi không mua thêm Bitcoin hay altcoin nào cho đến khi có tín hiệu rõ ràng từ cuộc họp tháng 6. Bởi vì ở tuổi 39, tôi đã học được rằng: “Crypto market hates uncertainty more than bad news.” Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain của Bitcoin: số lượng BTC trên các sàn giao dịch đang ở mức thấp nhất trong 5 năm. Điều đó trái ngược với dòng stablecoin vào sàn – một dấu hiệu cho thấy nhà đầu tư đang chuyển từ BTC sang stablecoin để chờ đợi. Nếu họ thực sự tin tưởng vào xu hướng tăng, họ sẽ giữ BTC, không chuyển sang stablecoin. Câu chuyện về Fed và crypto sẽ không kết thúc trong một sớm một chiều. Nó sẽ tiếp tục là chất xúc tác cho những biến động mạnh trong vài tháng tới. Nếu bạn là một nhà đầu tư dài hạn, hãy giữ vững niềm tin. Nhưng nếu bạn là một trader, hãy nhớ rằng: đám đông thường sai ở những điểm ngoặt. Bài học đầu tiên: khi tất cả đều nói “Fed sẽ không tăng lãi suất”, hãy chuẩn bị cho một kết thúc giống hệt.