Visa Và Nghịch Lý Stablecoin: Ông Lớn Thanh Toán Ôm Ấp Crypto Để Làm Gì?

12 tỷ đô la. Đó là khối lượng giao dịch trung bình mà mạng lưới Visa xử lý mỗi ngày. Con số này đủ để làm lu mờ toàn bộ khối lượng giao dịch của các sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới cộng lại. Vào quý 3 năm 2024, trong cuộc gọi thu nhập với nhà đầu tư, Visa không nói về thẻ tín dụng. CEO Ryan McInerney nói về 'OpenUSD' và 'tokenized deposits' – hai khái niệm chưa từng xuất hiện trong các báo cáo tài chính trước đó. Ông xác nhận: Visa sẽ đầu tư vào 'toàn bộ chiều sâu của ngăn xếp stablecoin'. Đối với một người theo dõi thị trường nhiều năm như tôi, đây không phải là tin tức. Đây là một sự thừa nhận chính thức. Cần bối cảnh để hiểu vấn đề. Visa là một công ty 60 năm tuổi, hoạt động tại hơn 200 quốc gia. Họ xây dựng đế chế trên phí giao dịch, không phải trên việc phát hành tiền. Năm 2019, họ tham gia Libra của Facebook – một dự án stablecoin của các gã khổng lồ công nghệ – và rút lui chỉ vài tháng sau đó dưới sức ép chính trị từ chính phủ Mỹ. Năm 2021, họ thử nghiệm thanh toán stablecoin với Crypto.com. Từ đó đến nay, họ âm thầm mua lại các công ty hạ tầng. Tuyên bố mới nhất không phải là một cú nhảy bất ngờ. Đó là điểm kết của một quá trình dài. Nhưng có một chi tiết mà hầu hết các bài phân tích bỏ qua: Visa không phát hành stablecoin của riêng mình. Họ không cạnh tranh với Circle hay Tether. Họ xây dựng lớp trung gian để kết nối stablecoin với hệ thống thanh toán truyền thống. Họ gọi đó là 'stablecoin stack' – ngăn xếp stablecoin – bao gồm phát hành, lưu ký, thanh toán, tuân thủ. Visa có thể cắm vào bất kỳ lớp nào trong chuỗi giá trị đó mà không cần sở hữu toàn bộ. Mô hình này giống hệt cách họ hoạt động với thẻ tín dụng: Visa không phát hành thẻ, không cho vay. Họ chỉ đứng giữa, thu phí cho mỗi lần bấm máy. Với người Việt Nam, động thái này có ý nghĩa rất cụ thể. Đây là quốc gia có tỷ lệ sử dụng tiền mã hóa thuộc nhóm cao nhất thế giới theo Chỉ số chấp nhận toàn cầu. Hàng chục tỷ đô la kiều hối chảy về mỗi năm. Chi phí chuyển tiền qua ngân hàng trung gian theo dữ liệu Ngân hàng Thế giới là 6,3%. Với 1.000 đô la gửi về, người nhận mất 63 đô la phí. Nếu stablecoin được chấp nhận qua mạng lưới Visa, chi phí có thể giảm xuống dưới 1%. Khoản chênh lệch đó là lý do tồn tại của toàn bộ chiến lược này. Bây giờ, hãy phân tích như một nhà giao dịch, không phải một nhà báo. Thứ nhất, Visa đang làm một phép tính đơn giản. Họ xử lý 24.000 giao dịch mỗi giây tại thời điểm cao điểm. Ethereum mainnet xử lý khoảng 15. Sự khác biệt đó cho thấy Visa không cần blockchain nhanh hơn. Cái họ cần là một chuỗi khối tuân thủ quy định. Visa đã dùng Hyperledger cho hệ thống B2B Connect từ năm 2017. Đó là một chuỗi được cấp phép. Trên chuỗi đó, Visa kiểm soát các nút xác nhận. Không có thợ đào, không có staking, không có sự ẩn danh. Chỉ có thanh toán nhanh, chi phí thấp, và mọi giao dịch đều có thể truy vết. Với tôi, điều này xóa bỏ mọi ảo tưởng rằng Visa đang ủng hộ tài chính phi tập trung. Thứ hai, hãy nhìn vào OpenUSD và tokenized deposits. OpenUSD, theo những gì lộ ra, là giải pháp thanh toán bằng đồng đô la Mỹ token hóa. Tokenized deposits là tiền gửi ngân hàng được mã hóa trên blockchain. Cả hai đều nằm trong khuôn khổ pháp lý rõ ràng. Điều này có nghĩa: Visa đang giúp các ngân hàng truyền thống tự vệ, chứ không phải tung ra một cuộc cách mạng. Nếu stablecoin tự do chiếm lĩnh thị trường chuyển tiền, các ngân hàng sẽ mất nguồn thu phí. Nhưng nếu các ngân hàng tự phát hành tokenized deposits thông qua hạ tầng của Visa, họ giữ được khách hàng. Đây là một nước cờ phòng thủ ngụy trang thành đổi mới. Ai được lợi trực tiếp? Circle và Paxos. Họ là hai nhà phát hành stablecoin tuân thủ tại Mỹ, có KYC/AML đầy đủ, và có khả năng bị đóng băng tài sản theo yêu cầu pháp lý. Khi Visa mở van thanh toán, nhu cầu USDC và USDP sẽ tăng. Nhưng hãy thận trọng: OpenUSD có thể làm cho Circle trở nên thừa thãi. Nếu Visa xây dựng hệ thống thanh toán nội bộ bằng token của riêng họ, họ không cần USDC. Họ chỉ cần các ngân hàng đối tác. Đây là một sự không chắc chắn mà thị trường đang bỏ qua. Bây giờ là toán học. Visa xử lý 12 tỷ đô la mỗi ngày. Giả sử chỉ 1% khối lượng này được định tuyến qua stablecoin, tức 120 triệu đô la mỗi ngày. Mức phí Visa thu trung bình khoảng 1,5% mỗi giao dịch. Đó là 1,8 triệu đô la mỗi ngày, tương đương 657 triệu đô la doanh thu mỗi năm. Một con số mới đủ lớn để thuyết phục bất kỳ cổ đông nào. Và nếu tỷ lệ 1% tăng lên 5%? Đó là hơn 3 tỷ đô la doanh thu mỗi năm. Hãy nhớ rằng tổng doanh thu của Visa trong năm 2023 là khoảng 33 tỷ đô la. Stablecoin không phải là trò chơi nhỏ. Đó là một động cơ tăng trưởng thật sự. Nhưng tôi không nhìn vào doanh thu dự phóng. Tôi nhìn vào rủi ro. Có bốn mức rủi ro. Rủi ro pháp lý, khi Quốc hội Mỹ đang tranh luận về khung pháp lý stablecoin. Nếu luật cấm các tổ chức tài chính lớn tham gia, mọi thứ sụp đổ. Rủi ro cạnh tranh, khi Mastercard và PayPal cũng đang chạy đua trong lĩnh vực này. PayPal đã phát hành PYUSD với 500 triệu đô la lưu thông. Mastercard chưa có quy mô, nhưng họ có mạng lưới tương đương. Rủi ro kỹ thuật, như mất khóa lưu ký, là thấp vì Visa có nguồn lực dồi dào. Rủi ro chiến lược là lớn nhất: Visa có thể rút lui bất cứ lúc nào. Họ đã làm điều đó với Libra năm 2019. Họ không có lòng trung thành với tiền mã hóa. Họ chỉ trung thành với cổ đông. Trong quản lý rủi ro, tôi gọi đây là quyền chọn rút lui. Visa nắm quyền chọn tham gia và quyền chọn rút lui. Nhà đầu tư mua token dựa trên câu chuyện này đang trả tiền cho một quyền chọn mà họ không sở hữu. Đây là hiện tượng 'mua kỳ vọng, không mua dòng tiền'. Tôi đã từng vận hành bot chênh lệch giá trên ba sàn giao dịch, kiếm 8% lợi nhuận mỗi tháng trong năm tháng liên tiếp. Sau đó, một sàn giảm tốc độ API. Bot bắt đầu lỗ. Tôi đã học được rằng: một hệ thống phụ thuộc vào bên kiểm soát hạ tầng sẽ sụp đổ. Visa kiểm soát hạ tầng của họ, nhưng họ không kiểm soát được nguồn cung stablecoin. Nếu Circle hoặc Paxos bị cơ quan quản lý đóng cửa, Visa phải tìm nguồn cung mới. Nếu không có nguồn cung, chiến lược chết. Bây giờ, hãy nói về điều mà không bài phân tích nào đề cập. Việc Visa chấp nhận stablecoin không phải là chiến thắng của tiền mã hóa. Đó là sự đầu hàng của các ngân hàng sau một thập kỷ chống cự. Nhưng đồng thời, nó cũng là sự vô hiệu hóa của ngành công nghiệp. Khi stablecoin trở thành công cụ thanh toán chính thống, chúng sẽ phải tuân theo mọi quy định của tài chính truyền thống. Ví có thể bị đóng băng bằng một cú nhấp chuột. Tài sản có thể bị tịch thu theo lệnh tòa. Người dùng không còn kiểm soát. Và câu chuyện 'phi tập trung' chỉ còn là một dòng giới thiệu trên website. Tôi đã mất 80% vốn năm 2017 vì tin vào ICO. Kể từ đó, tôi không mua bất kỳ token nào dựa trên tuyên bố của công ty. Tôi chỉ mua khi có sản phẩm, có doanh thu, và có dòng tiền. Visa chưa có một sản phẩm cụ thể nào. Họ chỉ có một tuyên bố chiến lược. Trên thị trường, một tuyên bố không tạo ra một lệnh mua. Nó chỉ tạo ra một bài viết. Và sau đó là sự im lặng. Vậy chiến lược của bạn là gì? Hãy theo dõi hai tín hiệu cụ thể. Thứ nhất, Visa có công bố hợp tác chính thức với Circle hoặc Paxos không. Nếu có, USDC sẽ thấy dòng tiền lớn chảy vào, tương tự như khi PayPal ra mắt PYUSD. Thứ hai, Visa có phát hành một API thanh toán stablecoin cho nhà phát triển không. Nếu có, bạn sẽ thấy vô số ứng dụng thanh toán được xây dựng trên đó trong vòng 6 tháng. Cả hai tín hiệu này đều có thể kiểm tra được. Hãy kiên nhẫn. Trong giao dịch, kỷ luật đánh bại sự thông minh. Tôi sẽ nói một điều cuối cùng. Lợi nhuận 3 chữ số thường đi kèm rủi ro 3 chữ số. Nhưng rủi ro lớn nhất của bạn không nằm ở biến động giá. Nó nằm ở việc tin rằng một gã khổng lồ như Visa sẽ bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư tiền mã hóa. Họ sẽ không. Họ sẽ bảo vệ hệ thống của họ. Và nếu stablecoin trở thành một mảnh ghép trong hệ thống đó, thì thứ mà bạn gọi là 'tài sản tiền mã hóa' sẽ chỉ còn là một con số trong bảng cân đối kế toán của một tập đoàn. Câu hỏi còn lại: bạn có chấp nhận sống trong thế giới đó không?