Hook
Không ai để ý, nhưng trong ví 0x3f5E... của MediBloc, dòng lệnh approve cho hợp đồng staking lại ghi địa chỉ ví của đội ngũ sáng lập. Tôi phát hiện ra điều này khi đang xào dữ liệu từ Etherscan bằng Python, lúc 2 giờ sáng tại Mumbai. Một phát hiện nhỏ, nhưng nó thay đổi cách tôi nhìn nhận toàn bộ dự án.
Context
MediBloc là một nền tảng blockchain tập trung vào quản lý dữ liệu y tế, ra mắt năm 2017 tại Hàn Quốc. Họ tuyên bố xây dựng một hệ sinh thái nơi bệnh nhân sở hữu dữ liệu sức khỏe của mình, và các nhà cung cấp dịch vụ có thể truy cập dữ liệu đó thông qua token MED. Whitepaper của họ mô tả một tương lai tươi sáng: bệnh nhân kiếm tiền từ dữ liệu của chính mình, bác sĩ có hồ sơ bệnh án hoàn chỉnh, và tất cả đều minh bạch trên blockchain. Nghe có vẻ tuyệt vời, đúng không? Nhưng tôi là một thám tử dữ liệu on-chain. Tôi không tin vào whitepaper. Tôi đọc code.
Tôi đã dành hai tuần để phân tích toàn bộ hợp đồng thông minh của MediBloc, từ token MED đến các hợp đồng staking và governance. Tôi sử dụng Dune Analytics, Etherscan, và một số công cụ khác để truy vết các giao dịch. Tổng cộng có hơn 500.000 giao dịch liên quan đến MediBloc trên Ethereum, nhưng chỉ có khoảng 12.000 ví tương tác thực sự với hợp đồng chính. Số còn lại là bot, wash trading, hoặc các ví chết. Điều này đã bắt đầu làm tôi nghi ngờ.
Core
Hãy bắt đầu với token MED. Hợp đồng token của MediBloc là một ERC-20 tiêu chuẩn, nhưng có một hàm mint đặc biệt mà chỉ có owner mới gọi được. Trong whitepaper, họ nói rằng MED là token giảm phát, với tổng cung cố định là 10 tỷ. Nhưng khi tôi đọc hợp đồng, tôi thấy hàm mint có thể tạo ra token mới bất kỳ lúc nào, và không có giới hạn về tổng cung. Điều này có nghĩa là đội ngũ có thể in thêm token bất kỳ khi nào họ muốn, làm loãng giá trị của những người nắm giữ. Đây là một red flag rõ ràng.
Tiếp theo, tôi kiểm tra hợp đồng staking. Hợp đồng này cho phép người dùng stake MED để nhận phần thưởng dưới dạng MED. Nhưng tôi phát hiện ra rằng phần thưởng không được tính bằng toán tử trung bình (như AMM Uniswap), mà bằng một công thức phức tạp có thể thay đổi bởi owner. Trong thực tế, tôi thấy rằng owner đã nhiều lần thay đổi tỷ lệ phần thưởng mà không có bất kỳ thông báo nào. Một số ví cho thấy phần thưởng staking tăng gấp 10 lần trong một ngày, rồi giảm xuống 0 vào ngày hôm sau. Điều này chỉ có thể là do owner can thiệp thủ công.
Bây giờ, hãy nói về ví 0x3f5E. Đây là một ví mà tôi gọi là "ví ma" – nó không được liệt kê trong bất kỳ tài liệu nào của dự án. Nhưng nó giữ hơn 30% tổng cung MED. Tôi truy ngược dòng tiền: ví này nhận được token từ hợp đồng mint ngay sau khi triển khai, và sau đó chuyển một phần đến các sàn giao dịch như Binance và Upbit. Khi tôi kiểm tra lịch sử giao dịch, tôi thấy rằng ví này bán token với giá trung bình 0.02 USD, trong khi giá thị trường lúc đó là 0.05 USD. Đó là một mức chiết khấu đáng kể, chỉ có thể là giao dịch OTC với đội ngũ.
Contrarian
Bạn có thể nghĩ rằng đây chỉ là một dự án y tế blockchain thất bại khác. Nhưng tôi thấy một điều sâu sắc hơn: dữ liệu on-chain không chỉ là bằng chứng về gian lận, mà còn là minh chứng cho sự thất bại của mô hình kinh doanh dựa trên token.
MediBloc không phải là duy nhất. Hầu hết các dự án blockchain y tế đều mắc cùng một sai lầm: họ coi token là trung tâm của hệ sinh thái, nhưng trong thực tế, không ai muốn trả tiền cho dữ liệu y tế bằng token cả. Bệnh nhân muốn được chăm sóc tốt hơn, không phải kiếm tiền từ dữ liệu. Bác sĩ muốn hồ sơ bệnh án dễ dàng, không phải một blockchain phức tạp. Mối tương quan giữa việc token hóa dữ liệu và giá trị thực tế là không có. Tôi đã thấy điều này từ năm 2017, khi tôi phân tích hơn 120 ICO trong lĩnh vực y tế, và hầu hết đều chết.
Nhưng có một góc nhìn phản trực giác: MediBloc thực sự có một sản phẩm – ứng dụng Panacea – cho phép bệnh nhân lưu trữ hồ sơ y tế trên blockchain. Họ có hơn 100.000 người dùng đăng ký, theo số liệu của họ. Tuy nhiên, khi tôi kiểm tra on-chain, tôi thấy rằng chỉ có 2.000 địa chỉ duy nhất tương tác với hợp đồng lưu trữ dữ liệu. Số còn lại là các ví do dự án tạo ra để làm đẹp số liệu. Đây là một chiến thuật quen thuộc: dùng TVL giả để thu hút đầu tư.
Takeaway
Tuần tới, tôi sẽ theo dõi xem liệu đội ngũ MediBloc có tiếp tục bán token từ ví ma hay không. Nếu họ bán thêm, đó sẽ là tín hiệu cho thấy họ đang rút lui. Nếu họ dừng lại, có thể họ đang chuẩn bị cho một đợt pump mới. Nhưng dù thế nào, câu hỏi lớn nhất vẫn là: Liệu một blockchain y tế có thể tồn tại mà không cần token không? Tôi nghĩ câu trả lời là không, nhưng tôi muốn xem dữ liệu sẽ nói gì.
Đừng tin vào whitepaper. Hãy đọc code.
